O IFM PAN

Działalność naukowa i edukacyjna

Do podstawowych zadań IFM PAN należy prowadzenie badań podstawowych w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki fizyczne, ze szczególnym uwzględnieniem realizacji prac doświadczalnych i teoretycznych w zakresie fizyki fazy skondensowanej. Badania realizowane są w ośmiu zakładach naukowych. Zakres prac obejmuje właściwości magnetyczne, transportowe, mechaniczne, elektryczne i optyczne wielu interesujących materiałów funkcyjnych. Badania koncentrują się m.in. na metamateriałach, hybrydowych układach przewodzących, związkach międzymetalicznych i strukturalnie metastabilnych stopach, semimetalach topologicznych, mieszaninach ciekłokrystalicznych, cieczach oraz dielektrycznych układach molekularnych o szczególnych właściwościach fizykochemicznych. Ponadto realizowane są badania dotyczące struktury elektronowej i właściwości termodynamicznych materiałów kwantowych, dynamiki spinowej w nanoukładach i nanomateriałach oraz nowoczesnych ferroikach. Prowadzone są również prace w zakresie komunikacji i kryptologii kwantowej oraz termodynamiki układów nierównowagowych w nanoskali. W instytucie od wielu lat rozwijana jest zintegrowana platforma technologiczno-laboratoryjna dedykowana badaniom nowych nanostruktur do zastosowań w spintronice, magnonice i technologiach informatycznych. Laboratorium umożliwia strukturyzację tych układów w skali nanoskopowej oraz charakteryzację ich właściwości magnetycznych przy użyciu szerokiego spektrum zaawansowanych technik pomiarowych. Instytut dysponuje również unikalną pracownią naukową zlokalizowaną przy jedynej w Unii Europejskiej niskotemperaturowej instalacji przemysłowej ORLEN S.A. - Oddział PGNiG w Odolanowie do odzyskiwania, oczyszczania i skraplania helu pozyskiwanego z gazu ziemnego. W pracowni prowadzone są badania nad materiałami dla technologii jądrowych i energetyki przyszłości, ze szczególnym ukierunkowaniem na pozyskiwanie izotopu helu-3 wykorzystywanego do detekcji promieniowania neutronowego oraz w syntezie termojądrowej. Prowadzone w Instytucie badania realizowane są we współpracy z licznymi ośrodkami naukowymi w kraju i za granicą.

Rada Naukowa Instytutu, w której skład wchodzą jego samodzielni pracownicy naukowi oraz wybitni uczeni z różnych krajowych ośrodków naukowych, ma uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego.

Instytut przywiązuje dużą wagę do kształcenia studentów oraz uczniów. Ponadto w ramach Poznańskiej Szkoły Doktorskiej Instytutów PAN rozprawy doktorskie w zakresie fizyki fazy skondensowanej przygotowuje aktualnie kilka osób. Co roku studenci Wydziału Fizyki Technicznej Politechniki Poznańskiej przygotowują w Instytucie prace dyplomowe, a później niektórzy z nich zostają uczestnikami Szkoły Doktorskiej. Szczególną imprezą, adresowaną do studentów oraz zainteresowanej fizyką uzdolnionej młodzieży licealnej, są coroczne Warsztaty Fizyki Niskich Temperatur Lato z Helem, organizowane w filii Instytutu w Odolanowie.

Obecnie Instytut zatrudnia 114 pracowników, w tym 68 pracowników kadry naukowej (9 profesorów, 11 profesorów instytutu, 45 adiunktów i 3 asystentów), 20 pracowników badawczo i inżynieryjno-technicznych, 13 pracowników administracji, 5 pracowników w grupie bibliotekarzy i pracowników dokumentacji i informacji naukowej oraz 8 pracowników obsługi.

W 2015 roku Instytut Fizyki Molekularnej PAN otrzymał medal Polskiej Akademii Nauk za „szczególne zasługi dla rozwoju nauki polskiej i światowej, związane ze społeczną rolą nauki”.

Powstanie Instytutu

Historia Instytutu rozpoczyna się w roku 1954, kiedy otwarto w Poznaniu filię warszawskiego Instytutu Fizyki PAN, czyli Zakład Ferromagnetyków i Ferroelektryków, kierowany przez Szczepana Szczeniowskiego. W roku 1956 wyodrębnił się z niego Zakład Ferromagnetyków (pod niezmienionym kierownictwem) oraz powstał Zakład Dielektryków pod kierunkiem Arkadiusza Piekary. Kolejnym etapem było powstanie w roku 1966 Zakładu Radiospektroskopii, kierowanego przez Jana Stankowskiego. W roku 1975 utworzono Instytut Fizyki Molekularnej (IFM PAN), będący samodzielną placówką Polskiej Akademii Nauk.